Έρευνα: Κοκτέιλ φυτοφαρμάκων, PFAS και νευροτοξίνες στα περισσότερα ευρωπαϊκά μήλα

Στο 71% των περιπτώσεων, η ανάλυση στα δείγματα έδειξε φυτοφάρμακα τα οποία κατατάσσονται στην κατηγορία των «υποψήφιων προς αντικατάσταση»

Περιβαλλοντικές οργανώσεις καταγγέλλουν τα τοξικά «κοκτέιλ φυτοφαρμάκων» που είναι διαδεδομένα στα μήλα στην Ευρώπη, σε έκθεσή τους που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.

• Η PAN Europe, η οποία συνασπίζει μια σειρά μκο που αντιτίθενται στα φυτοφάρμακα, έδωσε για ανάλυση 60 μήλα, αγορασμένα με τρόπο τυχαίο σε 13 ευρωπαϊκές χώρες (Βέλγιο, Κροατία, Τσεχία, Δανία, Γαλλία, Γερμανία, Ουγγαρία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Πολωνία, Ισπανία, Ελβετία).

Το 85% των δειγμάτων περιείχαν κατάλοιπα φυτοφαρμάκων. Ορισμένα δείγματα περιείχαν έως και επτά κατάλοιπα διαφόρων φυτοφαρμάκων, αναφέρουν κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου οι οργανώσεις αυτές.

Πώς διεξήχθη η μελέτη

Μεταξύ 1ης και 20ης Σεπτεμβρίου 2025, η PAN Europe και συνεργαζόμενοι οργανισμοί συνέλεξαν 59 δείγματα τοπικά παραγόμενων, συμβατικών μήλων από σούπερ μάρκετ και αγορές σε 13 ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ισπανίας, της Ιταλίας, της Πολωνίας και άλλων.

Κάθε δείγμα αποτελούνταν από πολλά μήλα από την ίδια ποικιλία και παραγωγό και αναλύθηκε από διαπιστευμένα εργαστήρια, χρησιμοποιώντας τυποποιημένες μεθόδους δοκιμής υπολειμμάτων.

Μόνο υπολείμματα φυτοφαρμάκων πάνω από το εργαστηριακό όριο ποσοτικοποίησης καταμετρήθηκαν, πράγμα που σημαίνει ότι τα ευρήματα αντικατοπτρίζουν μετρήσιμη έκθεση, όχι ίχνη μόλυνσης.

• Τα κοκτέιλ φυτοφαρμάκων ήταν ο κανόνας, όχι η εξαίρεση

Το πιο εντυπωσιακό αποτέλεσμα είναι η σχεδόν καθολική παρουσία μειγμάτων φυτοφαρμάκων:

• Το 93% των δειγμάτων μήλων περιείχε τουλάχιστον ένα υπόλειμμα φυτοφαρμάκου
• Το 85% περιείχε πολλαπλά υπολείμματα
• Ορισμένα μήλα έφεραν έως και 7 διαφορετικά φυτοφάρμακα ταυτόχρονα
• Κατά μέσο όρο, τα ευρωπαϊκά μήλα περιείχαν 3 υπολείμματα φυτοφαρμάκων ανά δείγμα

Σε αρκετές χώρες, κάθε δείγμα μήλου που εξετάστηκε περιείχε περισσότερα από ένα φυτοφάρμακα, δείχνοντας ότι η «έκθεση σε κοκτέιλ φυτοφαρμάκων» είναι ευρέως διαδεδομένη και όχι μεμονωμένη. Αυτά τα ευρήματα συνοψίζονται στους πίνακες αποτελεσμάτων του PAN Europe και στις αναλύσεις σε επίπεδο χώρας.

 

Τι έδειξαν οι αναλύσεις

Στο 71% των περιπτώσεων, η PAN Europe βρήκε φυτοφάρμακα τα οποία κατατάσσονται ανάμεσα στα πιο τοξικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτά που εντάσσονται στην κατηγορία των «υποψήφιων προς αντικατάσταση», τα οποία η ΕΕ θα ήθελε να εγκαταλείψει το συντομότερο δυνατόν.

Το 64% των δειγμάτων περιείχαν τουλάχιστον μία από τις ουσίες που είναι γνωστές ως «αιώνια χημικά» (PFAS), δηλαδή αυτές τις χημικές ουσίες που είναι πανταχού παρούσες στην καθημερινότητά μας, δεν διασπώνται εύκολα στο περιβάλλον και συσσωρεύονται σε ζωντανούς οργανισμούς.

Κάτω από ορισμένα όρια, τα υπολείμματα των φυτοφαρμάκων επιτρέπονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όμως η PAN Europe καταγγέλλει τις συνέπειες που έχει το «κοκτέιλ» αυτών των ουσιών, όταν ο καταναλωτής είναι εκτεθειμένος σε ένα μίγμα φυτοφαρμάκων στο ίδιο προϊόν.

Ο Μαρτέν Ντερμίν, ένα από τα στελέχη της ΜΚΟ, κατηγορεί την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) ότι υπολογίζει κάθε φυτοφάρμακο χωριστά και όχι τις συνέπειες της «πολλαπλής έκθεση» σε μια σειρά ουσιών.

«Στην έκθεση αυτή, δείχνουμε ότι 85% των μήλων περιέχουν υπολείμματα και δεν ξέρουμε αν η κατανάλωσή τους είναι ή όχι χωρίς κινδύνους», υπογραμμίζει κάνοντας λόγο για ενδεχόμενο κίνδυνο εκδήλωσης καρκίνων ή στειρότητας.

Αν τα μήλα αυτά πωλούνταν ως τρόφιμα που έχουν μετατραπεί για μωρά, 93% των δειγμάτων δεν θα επιτρέπονταν, διαβεβαιώνει έτσι η PAN Europe, επειδή τα ίχνη φυτοφαρμάκων είναι πάνω από τα όρια που έχουν καθορισθεί για τα παιδιά κάτω των τριών ετών.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι πράγματι πιο αυστηρή σε ό,τι αφορά τα προϊόντα που προορίζονται για τα μωρά, ώστε να προστατευθεί η ανάπτυξή τους.

Η μκο συμβουλεύει να αγοράζει κανείς μήλα προερχόμενα από βιολογική γεωργία ή να αφαιρεί τη φλούδα των συμβατικών μήλων πριν τα καταναλώσει.

Μαζί με την μπανάνα, το μήλο είναι ένα από τα φρούτα που προτιμούν περισσότερο οι Ευρωπαίοι. Είναι επίσης αυτό που παράγεται περισσότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδιαίτερα στην Πολωνία, την Ιταλία και τη Γαλλία.

Είναι επίσης ένα από τα φρούτα στα οποία χρησιμοποιούνται περισσότερο τα φυτοφάρμακα για την καταπολέμηση ασθενειών όπως η ψώρα της μηλιάς, η πιο σοβαρή μηκητολογική ασθένεια του δένδρου.
 

Πηγή:ΑΠΕ-ΜΠΕ